باورهای غلط رایج درباره سرطان پستان؛ از شایعه تا واقعیت علمی

در حوزه بیماری‌های پستان، اطلاعات نادرست به اندازه خودِ بیماری می‌تواند خطرناک باشد. بسیاری از مراجعین به مطب دکتر مریم شفیعی با ترس‌هایی روبرو هستند که ریشه در شایعات بی‌اساس دارد. شناخت تفاوت بین حقایق علمی و باورهای عامیانه، اولین قدم در پیشگیری موثر و تشخیص به‌موقع سرطان پستان است. در ادامه به بررسی علمی رایج‌ترین این باورها می‌پردازیم.

باور اول: سرطان پستان همیشه با توده لمس‌شدنی همراه است

یکی از خطرناک‌ترین باورها این است که اگر توده‌ای حس نکنیم، پس خطری وجود ندارد. واقعیت این است که بسیاری از سرطان‌های پستان در مراحل اولیه، زمانی که کاملاً قابل درمان هستند، هیچ توده‌ای ایجاد نمی‌کنند که با دست لمس شود. هدف از انجام ماموگرافی و سونوگرافی دوره‌ای، کشف همین تغییرات بسیار ریز قبل از ظهور علائم فیزیکی است. بنابراین، نبود توده هرگز به معنای عدم نیاز به غربالگری نیست.

باور دوم: ماموگرافی باعث پخش شدن سرطان یا آسیب به بدن می‌شود

برخی تصور می‌کنند فشار ناشی از دستگاه ماموگرافی یا اشعه آن باعث ایجاد یا انتشار سلول‌های سرطانی می‌شود. این یک باور کاملاً غلط است. میزان اشعه در ماموگرافی‌های مدرن بسیار ناچیز و در حد استانداردهای ایمنی است. فشار دستگاه نیز هیچ آسیبی به بافت وارد نمی‌کند. در واقع، ماموگرافی تنها روش تایید شده جهانی است که توانسته نرخ مرگ‌ومیر ناشی از این بیماری را به شدت کاهش دهد.

باور سوم: استفاده از مام‌، ضدعرق‌ها و پوشیدن سوتین‌های فنردار خطرناک است

شایعاتی وجود دارد که ادعا می‌کند مواد شیمیایی موجود در دئودورانت‌ها یا فشارهای فیزیکی سوتین مانع از دفع سموم از غدد لنفاوی شده و باعث سرطان می‌شوند. هیچ مطالعه علمی معتبری ارتباط بین استفاده از محصولات آرایشی-بهداشتی زیر بغل یا نوع لباس زیر را با ابتلا به سرطان پستان ثابت نکرده است. سرطان پستان یک بیماری چندعاملی است که بیشتر به ژنتیک، هورمون‌ها و سبک زندگی مرتبط است.

باور چهارم: فقط کسانی که سابقه خانوادگی دارند مبتلا می‌شوند

بسیاری از بانوان تصور می‌کنند چون در خانواده‌شان کسی سرطان نداشته، پس آن‌ها ایمن هستند. حقیقت علمی این است که حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد مبتلایان به سرطان پستان، هیچ سابقه خانوادگی قبلی ندارند. اگرچه وجود ژن‌های جهش‌یافته (مانند BRCA1 و BRCA2) خطر را افزایش می‌دهد، اما سن بالا، سبک زندگی و عوامل محیطی نقش پررنگ‌تری در آمار کلی ابتلا ایفا می‌کنند.

باور پنجم: ضربه به سینه باعث ایجاد توده سرطانی می‌شود

بسیاری از بیماران پس از برخورد ضربه به قفسه سینه و لمس یک توده، تصور می‌کنند ضربه عامل سرطان بوده است. واقعیت این است که ضربه نمی‌تواند سلول سالم را به سرطانی تبدیل کند؛ بلکه ضربه معمولاً باعث می‌شود فرد توجه بیشتری به آن ناحیه کرده و توده‌ای را که از قبل وجود داشته، کشف کند. البته گاهی ضربه باعث ایجاد "نکروز چربی" می‌شود که توده‌ای خوش‌خیم است و با سرطان تفاوت ماهوی دارد.

نقش متخصص در تفکیک شایعه از واقعیت

تشخیص دقیق و رفع ابهامات ذهنی تنها از عهده پزشک متخصص برمی‌آید. دکتر مریم شفیعی با تجربه تخصصی در جراحی پستان، معتقد است که آگاهی صحیح، نیمی از مسیر درمان است. انجام معاینات دوره‌ای توسط فلوشیپ جراحی پستان در تهران به شما کمک می‌کند تا به جای اعتماد به شنیده‌ها، بر اساس شواهد متقن پزشکی از سلامت خود مراقبت کنید.