آیا دئودورانت یا سوتین باعث سرطان می‌شود؟ بررسی علمی و ابطال شایعات

در فضای مجازی و گفتگوهای روزمره، همواره شایعاتی مبنی بر سرطان‌زا بودن دئودورانت‌ها (ضدعرق‌ها) و سوتین‌های فنردار به گوش می‌رسد. این ادعاها معمولاً بر پایه تئوری‌های اثبات‌نشده‌ای استوار هستند که ادعا می‌کنند این وسایل مانع از دفع سموم بدن می‌شوند. به عنوان یک اصل علمی در جراحی پستان، بسیار مهم است که بیماران بدانند کدام عوامل واقعاً خطرآفرین هستند و کدام موارد صرفاً افسانه‌های پزشکی محسوب می‌شوند.

بررسی علمی دئودورانت‌ها و ترکیبات آلومینیوم

فرضیه‌ای که دئودورانت‌ها را به سرطان پستان مرتبط می‌کند، بر این باور است که ترکیبات آلومینیوم موجود در آن‌ها توسط پوست جذب شده و اثراتی شبیه به هورمون استروژن ایجاد می‌کنند. با این حال، طبق بیانیه‌های رسمی انجمن سرطان آمریکا (ACS) و مؤسسه ملی سرطان، هیچ شواهد مستدل و قطعی مبنی بر اینکه جذب این مواد از طریق پوست منجر به تغییرات سرطانی در بافت پستان شود، یافت نشده است. در واقع، دوز آلومینیوم جذب شده بسیار ناچیزتر از آن است که بتواند روی سیستم غدد تأثیر بگذارد.

موضوع انسداد غدد لنفاوی و دفع سموم

شایعه دیگری ادعا می‌کند که ضدعرق‌ها با جلوگیری از تعریق، مانع از خروج سموم از غدد لنفاوی زیر بغل شده و این سموم در پستان انباشته می‌شوند. از نظر آناتومی بدن انسان، سموم عمدتاً توسط کبد و کلیه‌ها تصفیه و از طریق ادرار یا مدفوع دفع می‌شوند. تعریق در درجه اول برای تنظیم دمای بدن است و غدد لنفاوی زیر بغل وظیفه دفع سموم از طریق پوست را ندارند. بنابراین، مسدود شدن موقت منافذ عرق توسط دئودورانت، ارتباطی با ایجاد توده‌های بدخیم ندارد.

آیا سوتین‌های فنردار خطرناک هستند؟

ادعای ارتباط بین سوتین و سرطان پستان برای اولین بار در دهه‌های گذشته مطرح شد؛ با این فرضیه که فشار ناشی از سوتین (به ویژه مدل‌های فنردار) مانع از جریان مایع لنفاوی شده و باعث تجمع مواد سرطان‌زا می‌شود. یک مطالعه گسترده در سال ۲۰۱۴ که بر روی بیش از ۱۵۰۰ زن انجام شد، به وضوح نشان داد که هیچ ارتباطی بین نوع سوتین، اندازه کاپ، مدت زمان پوشیدن آن در طول شبانه‌روز و ریسک ابتلا به سرطان وجود ندارد.

عوامل خطر واقعی که باید جدی بگیرید

به جای تمرکز بر دئودورانت یا نوع لباس زیر، متخصصین پستان توصیه می‌کنند بر عوامل خطر اثبات شده تمرکز کنید. دکتر مریم شفیعی تأکید دارد که سن بالا، سوابق ژنتیکی (ژن‌های BRCA)، مصرف الکل، استعمال دخانیات، چاقی پس از یائسگی و عدم تحرک بدنی، متغیرهای بسیار مهم‌تری در ارزیابی ریسک ابتلا هستند. آگاهی از این موارد می‌تواند مسیر پیشگیری را برای بانوان روشن‌تر کند.

نقش معاینات تخصصی در آرامش خاطر

بسیاری از بانوان به دلیل شنیدن همین شایعات دچار استرس‌های مزمن می‌شوند. بهترین راه برای پایان دادن به این نگرانی‌ها، مراجعه به یک متخصص جراحی پستان و انجام معاینات دوره‌ای است. در مطب دکتر مریم شفیعی در تهران، با بررسی دقیق بافت پستان و انجام غربالگری‌های لازم، تفاوت میان تغییرات طبیعی فیزیولوژیک و موارد نیازمند درمان مشخص می‌شود تا بیمار با اطمینان علمی به زندگی روزمره خود ادامه دهد.